La Seyne sur Mer

Accueil > Écriture personnelle : nouvelles, roman, poésies, théâtre, souvenirs > Marrit pantais

Marrit pantais

mercredi 30 septembre 2020, par René MERLE

Èra un jorn vuege (coma tant despuei la retirada), un jorn qu’auriá poscut s’arrengueirar dins lo cabedèu dei jorns vueges avenidors.
Qu’èra revengut de tot aquel òme. Ara, plus la pena d’assajar d’emplir sei jorns, qu’aquò aviá plus ges de sens.
Plus la pena de s’anar cercar de païsatges de l’autre monde (viatges de grops), de faire semblant de se cultivar, de se rompre lo morre per defendre lei causas bònas, o suspausadas talas, plus la pena de bramar contra l’injustícia. Plus meme la pena de se vodar, a pichòts tròçs de vida, au solatjament d’aquelei que son dins la merda. Encara mens de faire bòn usança de sei remebres. Tot çò qu’aviá fach, dins un temps.
Plus le pena de ren.
Laissar ronronejar la maquina. Se laissar viure tant que lei engranatges e lei neurònas son pas gauvits.
Mai es aqueu jorn que tot bassaculet.
Marrit pantais. Lo metge aviá pas encara parlat, que comprenguèt aquel òme, dins un ulhauç :
— Vaquí. Vèn à tu, que cadun li passa. Pasmens, es pas dau jòc.
Mai l’èra pas un pantais, aquela paur mostruósa que l’emprenhèt entier, e tot s’avaliguèt de çò que cresiá estre eu, son nom, son ròdol, son trantran e sei lassitges... Demorèt que la paur.
Venguèron lei mòts, lei paurei mòts d’uman a uman. Que fau prendre coratge, que l’a d’espèr, que la quimiò es dura, mai que fa de miracles...
En defòra, tot anava en luòc. Normau. Lei gents per carrieras, immortaus. Lei magasins a de reng, lei veituras lavadas, lei camions plens de tot, de çò que serve e de çò que serve en ren...
E dins lo bocan de la vilassa, lo grand chin orlava, en silenci - chin que orla marca de mòrt - e degun l’entendiá, a despart d’aquel òme.
E l’orlada dau chin emplissiá sa clòsca vuege, e disiá que valiá pas manco la pena d’esperar de se batre. Que puslèu d’estre demenit e demenit encara, faliá garçar lo camp subran, sensa parlar en degun, subretot pas a la familha. Sensa laissar un mòt.
Non pas (cu li a pas sonjat ?) per liberar a la lesta quauquei paurei desirs avans de disparéisser. Non, simpletament per ne’n finir, tot d’una, coma un grand.
D’aqueu moment li venguèt l’image de la plaja, un image tant clar que ne’ siguèt espantat.
Que l’èra anat qu’un còp, an’aquela plaja, per Totsants, a l’asard d’un viatge escolar. Aviá quinge ans. Viaje mixte, qu’èra quauqua ren dins lo temps !
Puei, de tota sa vida, li aviá pas gaire pensat. Tant e tant de remembres s’èron amolonats, fins qu’a quasi escafar, non pas la marca cauda d’aquèla començança, que trevava sei pantais, de còps que l’a, mai le sovenir precis de l’endrech. Una plaja immense, e vuege, franc dei gabians que viravan, coma viran despuèi que lo monde es monde. Leis autrei joines èran restats a l’estacion, onte l’aviá de bars e de musica. Aicí l’aviá que la sabla e d’aubres vielhs, plegats dau vent etèrne de la mar, quasi cochats, e que fasián coma de cabanas, d’aubres negres qu’eu ne’n conóissiá pas lo nom. E s’eran acoconats dins la cabana, totei dos.
Ren qu’un còp l’aviá retrobada, aquela plaja, dins un marrit pantais. Tant marrit que se l’èra escafat.
Tornet prendre la veitura, come un zòmbí, e s’embarquet sus l’autòrota, sensa bagatje. Ara que sabiá çò que lo rosigava, de bagatje n’auriá ges de besonh, esto sera. Que sabiá ben çò que fariá, un còp a la mar granda.
Se disiá qu’èra lo meme temps de Totsants, mai que bensai se li reconeisseriá plus, que trobariá de rotas, de campings e de bastissas en plaça de la solituda d’a temps passat. Mai tant pis, es aquí que ne’n finiriá, marchariá dins l’aiga tant que porriá, puei nadariá drech vèrs l’orisont.
E s’èra bracat lei quatre cents kms, sensa faire lo ponch, sensa repassar lo filme de sa vida passida, e destriar lo verai dau faus, que la prima tornariá pas jamai. Tranquille, coma se l’anonci brutau dau metge l’aviá liberat d’una paur de lònga esconduda. Una mena de certituda se li mesclava, que se l’ameritava aquel cancre, non pas en punicion, mai en desbocar d’una vida que, se ne’n avisava tròp tard, li aviá escapat.
Aqùo l’empechet pas de faire d’esséncia dins una estacion plena, que vantava lei produchs de la region, de se prendre un entrepan e d’anar pissar amb tot lo masclum europenc.
Lo tantòst s’acabava quora quitet l’autòrota, sota una gròssa raissa. Traverset de lotissaments vuejats per l’autona. Lo frònt de mar fasiá pena, ambé sa tiera de neons sus de terrassas banhadas. L’aviá quasi degun. Se pensèt qu’èra aquí que lei collègas èron restats, a temps passat, e que la plaja granda èra mai luenh, a destra.
Au terme de la promenada, l’aviá un parking dei grands, e de montihas de sabla, pichonas.
Ploviá plus.
Se’n anet regardar la pancarta : “Resèrva naturala”. L’aviá tanben un panèu grand, ambé plen d’explicacions sus leis aucèus dei dunas e dei paluns.
D’un gest maquinau sarret la veitura, puei sorriguet de la precaucion.
Au levant, lo cèu veniá encara a la chavana, mai a ponent, ja roge, una mistralada anava cochar lei nívols.
E comencet de caminar long de la riba, cap au paure soleu. La plueia aviá ensacat lo sòu e caminava d’aise. En fach, l’aviá oblidat, èra pas de sabla fina mai un mesclum de grums e de pichòts cruveus. Una dolor derisòri li veniá, d’un grum dins son solier, que lo lançava.
S’arrestet per o vuejar.
Mai luenh, la plaja veniá de sabla, orlada de medusas espotidas, estrechona. Lei paluns se devinavan a man drecha, darrier una seuva preistorica, troncs negres, quasi de fèrri.
Èra au terme dau viatge.
Ara lo poverèu de la mar li veniá ai gautas. De piadas dins la sabla l’aviá que lei sieunas. Fasiá freg e se pleguet dins son mantèu.
Ailamont lei gabians viravon. Passeron d’aucas fèras, en lòng triangle.
Ara lo gròs dei nívols li èra dessus, passatgiers, cap au levant onte l’aviá l’arc de seda, e laissavan lo cèu clar, a ponent.
D’aicí, maugrat la sorniera venènta, la vista portava fins qu’en de kilometras, long de la plaja, nusa, franc d’una siloeta nera, luenh, fòrça luenh. Semblava un pau, tancat dins la sabla. Una paur imbecilla li venguet. Se diguèt qu’èra ja tròp destimborlat per s’infectar d’un baston.
D’autant qu’èra arribat onte voliá que tot s’acaba.
S’assetet pròchi de çò que bensai aviá estat sa cabana amorosa, mai onte lo temps aviá tombat leis aubres. Arribava pas de se rementar la cara de la filha, mai sentiá dins sa man lo caud dau sèxe e lo rufe dei peus...
Se diguet qu’èra temps de se botar a l’aiga, e s’enausset per se desvestir. Per morir nus, tant coma èra naissut.
Un còp drech, veguet que la causa, que tot escas èra menuda, au luenh, s’endeveniá mai gròssa. Adès se’n èra pas avisat, mai bolegava.
E ansin comprenguet que quauqu’un li veniá au davant.
Se diguèt que benleu èra un pescaire.
E li revenguèt lo marrit pantais qu’aviá fach autre temps. Que caminava sus aquela plaja, tant solet coma encuei. E coma encuei quauqua ren li veniá davant. Aquò aviá ges de sens, mai se tremolava de la paur.
Metem que vengue pas fins a ieu...
Mai quora la causa siguet a bèla vista, raube de monge e capochon, comprenguet qu’èra una causa de l’autre monde, una mena de borras sensa cara coma dins lei istòrias d’autrei temps...
Arribes de tard, diguèt la bèstia.
La testa li viret et s’avaniguet.
Quora se desrevelhet, lo cèu èra clar sus la mar nusa. Un cèu de calabrun. Fasiá freg.
Ara sentiá tornarmai dins sa man lo caud dau sèxe e lo rufe dei peus, mai ara se rementèt de la cara de la filha. Joina per l’eternitat.
E sorriguet.

Renat Merle

| | Plan du site | Suivre la vie du site RSS 2.0 | SPIP