La Seyne sur Mer

Accueil > Occitanisme : points de vue et reflets d’expérience > René Merle - " Bòn an - Grépia " Tr’oc - N° 14 -...

René Merle - " Bòn an - Grépia " Tr’oc - N° 14 -...

vendredi 10 avril 2020, par René MERLE

René Merle - " Bòn an - Grépia "
Tr’oc - N° 14 - Février 1992


Lo “Bòn an” en febrièr vos estonarà pas, que (coma Occitània tant esperada) sempre siam tardièrs leis occitanistas. Mai se paga tard, Tr’òc, revista granda de refleccion teorica, paga larg, en fasènt sieuna (dins sei sentits e d’autrei mai) e en vos comunicant la remarca dau musicòfilosòf contemporanèu : “Le patois, je le parle très bien, mais je le comprends pas” (Miquèu Montanaro, Œuvres complètes).
Ansin, quora disèm Occitània, de que comprenèm ?
Aneriam mai a la grépia se meravilhar de l’enfantona Occitània. Aquest an grépia polida. Partenaris : lo Conselh Regionau "Languedoc-Roussillon" (per lei sòus), lo Conseilh Régionau "Midi-Pyrénées" (per lo drapèu), lo President Gaudin, de "P.A.C.A" (per la sonò : rap-pastorala), lo Ministre Jospin, d’Occitània centrala (per lei Capetians novèus qu’auran plus d’escolans), la societat Panzani (per Dieu e la Pasta). Absents non excusats : lei Conselhs regionaus dau grand Nòrd e dau Ponent, la Banca Pujol e lei Fraires de la Còsta catalans.
Problèma, lei parents : per d’unei, se la maire es la paura lenga d’Òc, ben estequida, lo paire ara es plus capelan, notablon, ni mai cantaire : mai si pòrta pas mau, ensenha, securitat de l’emplec, pagat per l’estat francés. Per d’autrei, la maire es ben entendut la Terra-Maire, e lo paire l’Occitan ! (parlat dins mai de 33 departaments), o leis Occitans ! (reddes estatjants dei dichs 33 dpts, e mai). Mai cresètz pas que siegue emprenhada la maire de son ! falic (Gidilòc au secours !). Que, ben entendut, lo Sant Esperit (signalat a Malhana, Montalban, Besièrs, Sabres, etc) ...
L’aviá un pauc de gents ambe de monde, nautrei ambe tant d’autrei, que portavan sei presents (una associacion, un cors, una pèça, un modul, una exclusiva, una cançon, un jornau, un libre o un librilhon, un cercle, un C.I.D.O, una autòbiografia, una colonia de vacança, una teoria, un pegasolet, una lista regionala, una escòla d’estiu, una ràdio, un partit, una licéncia, una recèpta, un fogau, un article, una reclama, una bramadissa, una fotà dedicaçada, una miejoreta TV, un eslogan, un conselher municipau, un collòqui, una revelacion, etc etc), quauqueis uns tanben qu’anavan a la grépia per s’agantar pichòt poder, pichon titol. E lei Reis, de segur, ambe son Griòt.
Èra pas la torre de Babèl que, dau brès o de recuperacion, blos o bastard, gostós o normat, cadun parlava LA Lenga, mai si compreniam pas gaire.
Coma d’abitud, lo Rei n°1 portava son fais de libres d’escòla, lexics, gramaticas, diccionaris, e en esperant, d’en cadéncia cridava coma dins lei manifs dau bòn temps : “Occitània ! ma filha ! seras una Lingüia !". La lenga, tota la lenga, ren que la lenga. Apondiá lo Griòt : “Cu tèn la lenga tèn la clau etc, Anem plan anem plan, s’es pas uèi serà deman”.
Lo Rei n°1bis son besson rebecava : “Ata, que Lingüia ! Occitània ma filha reincarnada, seras una Letra, una Creacion, tornaras portar dins aqueu monde descabestrat lei valors universalas e sempre activas de nòstra cultura especifica, mai faudrà ben m’escotar, qué !”
Apondiá lo Griòt : “Cu tèn la lenga tèn pas rès, se lei libres fan pas lo pès”.
Lo Rei n°2 en esperant, contava l’istòri de la gamba, dau bras, de la testa, etc, que tombèron dins la cheminèia per fin finala ti faire un còs, e teorisava : “Paciéncia, Occitània ma filha, a la debuta seras qu’un capelet de regions, coma un rest d’alhet, mai d’aquò vendras una super-region, un ais d’equilibri sud dins lo Megà-Estat europenc, que ben entendu, reprenènt d’unei fonccions de l’estat-nacion condamnat, s’articularà sus de comunitats fòrtas, economicament e culturalament, etc etc”.
Apondiá lo Griòt : “De còps s’es enganat, mai aqueu de còp es segur. Cu tèn la clau tèn la lenga”.
Lo Rei n°3, un masclàs, disiá ren qu’aquò : “Occitània ma filha, tornaras estre una Nacion, se n’as la vòia e la fòrça ara que lo comunisme es mòrt e que podèm alenar. Agacha, a jà passat sus Litunania, Slovenia, Croacia, l’estèla dai sèt rais. Ti sortirai de l’enfern, monte l’an relegat marxistas e universitaris, lo nòstre Pessoa, ti levarai dau mitan lei obtùs e lei socitoses de se faire amar, quora es tu que fau amar, tu e tei serviciaus, que ne’n siáu lo bèu primièr”.
Apondiá lo Griòt, a la chut-chut qu’aviá pas enveja de si prendre un paume : “Occitània es sortida dau potz, ren qu’entre quaranta e quar-anta-dos”. Mai de segur exagerava, e qu’aviá pas comprès l’expò Maurras per la Santo Estello de 1991.
Mai torna vira, espera qu’esperaràs, un còp de mai es pas venguda l’enfantona. Occitània, Occitània, perqué nos as abandonats ? Grossesa nervosa o simple retard ? Siam cadun tornats en cò nòstre se faire viure, solets au mitan dei sieus, o pas solets ambe leis autrei. Es pas un drame, au contrari. Anèm, bòn an amaugrat dei nívols, santat, capitada, ying & yang e tot, e a l’an que vèn (que se siam pas mai ...).
Renat MERLE.

| | Plan du site | Suivre la vie du site RSS 2.0 | SPIP