La Seyne sur Mer

Accueil > Écriture personnelle : nouvelles, roman, poésies, théâtre, souvenirs > Lo polit mes de Mai - Vaudès

Lo polit mes de Mai - Vaudès

mercredi 30 septembre 2020, par René MERLE

René Merle - Lo polit mès de Mai [1]

Ara camines. Lo vent a calat. Lo solèu se tapa. Li fa ren. Ne’n caminaras que mielhs, que lei cambas te pesan sus la marrida dralha, a la pujada.

Camines pas plus avau, lòng de Durença. Ara camines per lei boissieras, lei claparedas, qu’avau quauqu’un te poiriá reconoisser. Seriá pas plus lo còlportaire coma amondaut, mai lo barba, l’eretic, l’enemic...

Fin finala as de lònga caminat. I a trente ans e mai que camines, barrutlaire dei camins. As tant de còps laissat tei piadas dins lei clapas de Provença e dins la neu deis Aups. As tant de còps vuejat ta gòrba de còlportaire davant lo paure monde, entre Provença e Piemont... Tant d’annadas au servici de la Lutz. Tant d’annadas.

A la debuta, ères ren qu’un joine, que facturava lo ben ambé ton paire... Escotaves lo Barba quora veniá d’escondon, a nuech, vos parlar de cò que s’amadurava en Soïssa, en Alsaça, en Allemanha, mont’èra anat prendre lenga... Vos parlava de Liure Arbitre, de Predestinacion... Compreniás pas tot. Disiá que nautres, lei Vaudès, aviam recebut la Lutz deis Evangèlis dins lei tenebras, ben longtemps avant Luther, mai que ara èra vengut lo moment de se retrobar amb eu dins la religion reformada, enfin...

E un jorn lo Barba te diguèt que faliá prendre sa plaça, que la mòrt li virava a l’entorn, va sentiá. E t’apausèt lei mans. Lo cremeron sus lenhier, leis inquisitors de la crotz papala, aquelei que servon lei rics e adoran leis imatges..

Te siás pas jamai maridat, d’enfants n’as agut ges, Barba siás devengut. As jamai mentit. As jamais jurat o sacrejat. Paure de saber e de lecturas, mai fidèu Servitor.

La sòm t’aganta, mai camines. Esto sera dormiras dins una bauma que conoisses, sensa faire de fuòc. L’a de setmanas qu’as pas dormit, diguem pas meme dedins de lançoùs nets, mai dins una bòna palhassa.

Deman seràs tant vau dire arribat, qu’après Lure veiràs Luberon, ailalin. Au tèrme dau viatge, en cò tieu. Enfin, çò que siguèt en cò tieu, Avant que lei sordats dau Parlament e dau Papa li venguesson, dins aquela prima de 1545... Practicaviam sa fe entre se. Aviam jamai fach de mau en degun. E nos an chaplat coma de bestias. E te demandes : coma vai que d’òmes siguesson tant marrits ? Cu derrabarà lo mau dau còr de l’òme ?

Polit mes de Mai, coma aqueu Mai d’encuèi, tot florit de ginestas e de messugas. Arribaves de la Vau Cluson, ont’ères anat per lo sinòde. T’ères pausat dau caire de Sisteron. A l’alberga, l’aviá de monde que venián de la baissa, de mercadiers de Manòsca. T’an contat. T’an contat çò que faguèron lei sordats. Qu’an tuat leis òmes, qu’an violentat fremas e filhas, que leis an fach dansar nusas avant de lei faire cabuçar dei barris, qu’an emplit de podre la natura dei vielhas per lei faire petar, t’an contat que leis enfants que sont pas estats tuats, leis an venduts dins la Comtat. E tot aquò, va tenián de gens de la Bastida, quàsi de vesins tieus, qu’avián rastelat lei còlas de cotria ambé lei sordats. Risián.

L’autre deman, de que li vas dire ai subrevivents ?

Siás passat per Paesana. Paesana onte lei fraires esperan lo Prince qu’escobarà lei privilegis e nos farà egaus, toteis egaus, plus ges de gros e de pichons, plus ges de cataus. lei bens seron en comun, e la lei la meme per toei.

Mai siás passat enca’n còp per la Vau Cluson, la Vau Cluson d’onte vengueron tei reires i a mai de setanta ans, que lei senhors de Luberon lei cridavon per descampassir, la Vau Cluson monte lei Barbas te digueron que faliá pas contestar leis autoritats, e cercar pas venjança... Lo salut es en Dieu, e dins nautres es nòstra perta.

Passeres per Champsaur, monte de fraires apreparon venjança. Dison que lo jorn es pas luenh que davalaran sus la Baissa, coma de bodragas, e chaplaran tot, que dins aqueu terren de la Baissa, vèn ren. Fau eissartar. Apòstols de la guerra. Alora grelharà la religion nòva reformada...

Cu a rason ? E de que li diras ai subrevivents, que pauc cha pauc an tornat faire sa vida, fidèus ? De que li diras ?

Renat MERLE

Sus lo chaple de 1545, de veire : Purification etnica

Notes

[1Revue Verdon, août 2005 (n° consacré à la marche). (Association Pays et gens du Verdon, B.P 06, 83630 Aups).

| | Plan du site | Suivre la vie du site RSS 2.0 | SPIP