Una peça de tria
Lo Cèntre Dramaic Occitan de Provènça, bailejat pèr Andrieu Neyton, vèn de montar una pèça de Renat Merle, “Poupre et Compagnie”.
Los personatges : lo Papet, qu’es la referéncia als òmes que parlan encora l’occitan de natura ; Mirèlha, la filha, qu’aurà de far una causida, siá l’avenir de sa lenga, de sa cultura, e adonc d’ela, siá lo passatge a un objècte de consumacion : las gènts de Mirèlha que son d’aquesta generacion abastardida que viu encara la cultura occitana, mas a vougut s’integrar dins la cultura borgesa francesa.
Aquo’s la situacion d’ara dins Occitània tota que lo francés i foguèt tot d’un tèmps una arma de la lucha de las classas e d’obertura a la cultura, mas tanbèn de l’alienacion. L’occitan, lenga dominada utilisabla pèr la borgesia rèn que pèr la galejada, èra pèr de verai, o mòstra lo Papet, autra causa ! La dialectica es mai presènta aquí.
A pausat los problèma Renat Merle qu’a partit de l’estatut minor de nòstra lenga : una lenga, un accènt, perqué far ? que liame i a ambé los problèmas quotidians ? mabé la memòria collectiva d’un pòple ? ambé l’avenir ? Es pas un còp d’asard s’es una femna, Mirèlha, que pausa aquestas questions. E dona ges de solucions. Es un biais de forçar los espectators de respòndre. E aquò nos cambia de las pèças que te presentan las causas ja mastegadas.
De notar coma es present l’apolitisme de la borgesia pèr Renat Merle : totes units pèr Provènça (ò Lengadoc, ò Occitània...), sèm totes de fraires, devèm sauvar nostras costumas... E de se lanhar sus lo passat tant bèl. Mas, pèr un jove tot aquò es segondari, que çò que còmpta mai que mai es la cèrca d’un trabalh, de se ganhar la vida. E te mòstra plan tot çò que pòt i aver de reaccionari dins las afichas empegadas sus las muralhas pèr un movement coma “Parlarèm”.
Passa pèr autra part, la lucha. Es la tòca del Cèntre Dramatic Occitan de desrevelhar las consciéncias amb aquesta pèça que part d’una situacion concreta, dins de mitans de trabailhadors, pèr justament permetre a aquestes d’aquí de se fargar las solucions.
Glaudi Barsotti.