<?xml 
version="1.0" encoding="utf-8"?><?xml-stylesheet title="XSL formatting" type="text/xsl" href="https://renemerle.com/spip.php?page=backend.xslt" ?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="fr">
	<title>Points de vue &amp; documents</title>
	<link>https://renemerle.com/</link>
	<description></description>
	<language>fr</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://renemerle.com/spip.php?id_mot=815&amp;page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />




<item xml:lang="fr">
		<title>Girofl&#233; Girofla</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article4137</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article4137</guid>
		<dc:date>2025-11-19T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Pacifisme</dc:subject>
		<dc:subject>Montand</dc:subject>
		<dc:subject>Rosa Holt</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La po&#233;tesse allemande anti-nazie Rosa Holt, r&#233;fugi&#233;e en France, y &#233;crivit ce po&#232;me inspir&#233; de la ronde enfantine de m&#234;me nom, terrible po&#232;me anti-guerre que, h&#233;las, le proche avenir confirma. Henri Goublier le mit en musique. Rosalie Dubois la chante ici. https://youtu.be/hQVpWcT4IqM?si=cS2Ztwzbf1QaA6GI Vous la trouverez plus bas interpr&#233;t&#233;e par Yves Montand, que je sollicite rarement sur ce site, car son basculement vers l'ultralib&#233;ralisme m'a tellement attrist&#233;. Qu'on ne s'y trompa (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique100" rel="directory"&gt;Bibliographie. &#201;criture personnelle. Souvenirs personnels.&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot137" rel="tag"&gt;Guerre&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1125" rel="tag"&gt;Pacifisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2280" rel="tag"&gt;Montand&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot3034" rel="tag"&gt;Rosa Holt&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Chansons antimilitaristes sous la Troisi&#232;me R&#233;publique</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article4114</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article4114</guid>
		<dc:date>2025-10-28T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Colonialisme</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Pacifisme</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre d'Indochine</dc:subject>
		<dc:subject>Vian</dc:subject>
		<dc:subject>Lemarque</dc:subject>
		<dc:subject>Censure</dc:subject>
		<dc:subject>Cameroun</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Les vid&#233;os obsol&#232;tes ayant disparu de l'ancien article &#171; Deux chansons militaristes &#187;, je le redonne avec de nouvelles r&#233;f&#233;rences de vid&#233;os. &lt;br class='autobr' /&gt;
&#034; Pendant la guerre d'Indochine, deux chansons antimilitaristes, interdites par ordre gouvernemental sur les ondes de la radio et de la t&#233;l&#233; nationales, suscit&#232;rent des r&#233;actions violentes de parachutistes. En 1952, Francis Lemarque chante &#171; Quand un soldat &#187; : https://youtu.be/80arAJELM34?si=drQrkVNFkI31LULD Francis Lemarque, le chantre joyeux et (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique111" rel="directory"&gt;1945-2000 et au-del&#224;&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot137" rel="tag"&gt;Guerre&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot387" rel="tag"&gt;Colonialisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1125" rel="tag"&gt;Pacifisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1781" rel="tag"&gt;Guerre d'Indochine&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2133" rel="tag"&gt;Vian&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2134" rel="tag"&gt;Lemarque&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2763" rel="tag"&gt;Censure&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot3030" rel="tag"&gt;Cameroun&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>J'avions re&#231;u commandement</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article4125</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article4125</guid>
		<dc:date>2025-10-11T00:05:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Vieille chanson antimilitariste chant&#233;e ici par Marc Ogeret &lt;br class='autobr' /&gt;
https://youtu.be/FJo07H6w970?si=TAnzAefqnHsOfL79 &lt;br class='autobr' /&gt;
J'avions re&#231;u commandement De partir pour la guerre Je ne me soucions point vraiment D'abandonner notre m&#232;re Pourtant l'a ben fallu J'ai pris mon sac et j'suis venu Pourtant l'a ben fallu J'ai pris mon sac et j'suis venu Ils m'ont donn&#233; un grand fusil Une sabre, une gibeci&#232;re Une grande capote, un grand tapis Pendant jusqu'au derri&#232;re Et fallait s'tenir droit Aussi droit qu'un pi (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique65" rel="directory"&gt;Souvenirs musicaux&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Gaston Cout&#233;, &#034;la Paix&#034;</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article3887</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article3887</guid>
		<dc:date>2025-04-17T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Cout&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Pacifisme</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;En ces temps o&#249; des &#233;ditorialistes sont pr&#234;ts &#224; envoyer les autres se faire tuer pour d&#233;fendre la bonne cause, il n'est peut-&#234;tre pas inutile de reposer &#224; l'imm&#233;diat avant-1914. &lt;br class='autobr' /&gt;
&#192; la veille de sa mort, en 1911, le g&#233;n&#233;reux et si r&#233;aliste chansonnier &#171; beauceron &#187; Gaston Cout&#233; &#233;tait devenu un contributeur abondant de la presse libertaire et de la presse anti militariste. Il s'opposa notamment au d&#233;ferlement de la propagande belliciste de l'imm&#233;diat avant-guerre de 1914. Voici par exemple le (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique116" rel="directory"&gt;XIXe si&#232;cle (jusqu'en 1914) - Auteurs&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot137" rel="tag"&gt;Guerre&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot816" rel="tag"&gt;Cout&#233;&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1125" rel="tag"&gt;Pacifisme&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Darien et la France revancharde d'avant 1914</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article3804</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article3804</guid>
		<dc:date>2024-12-18T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre de 1870</dc:subject>
		<dc:subject>Anarchistes</dc:subject>
		<dc:subject>Militarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Darien</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Voici une r&#233;flexion sur le d&#233;l&#233;t&#232;re climat de la France revancharde de l'apr&#232;s 1871, extraite du terrible pamphlet de l'&#233;crivain de sensibilit&#233; anarchiste Georges Darien, La Belle France, Stock, 1901 &lt;br class='autobr' /&gt;
&#171; Gloria Victis ! Ce n'est pas ainsi qu'on raisonne en France, je le sais. L&#224;, le vaincu est honor&#233;, glorifi&#233;, choy&#233;, tenu en haute estime. C'est, &#224; vrai dire, le type le plus accompli, le plus parfait, la plus digne expression de l'humanit&#233;. Si vous voulez avoir droit au respect de tous, en (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique79" rel="directory"&gt;Libertaires&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1104" rel="tag"&gt;Guerre de 1870&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1115" rel="tag"&gt;Anarchistes&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2256" rel="tag"&gt;Militarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2931" rel="tag"&gt;Darien&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Anatole France. L'Arm&#233;e, &#034;Le mannequin d'osier&#034;, 1897</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article3714</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article3714</guid>
		<dc:date>2024-10-26T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Anatole France</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Militarisme</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Le professeur Bergeret converse avec son jeune disciple Roux, actuellement sous les drapeaux : &#171; Il y a des h&#233;ros ; il n'y a pas de peuples de h&#233;ros ; il n'y a pas d'arm&#233;es de h&#233;ros. Les soldats n'ont jamais march&#233; que sous peine de mort. Le service militaire fut odieux m&#234;me &#224; ces p&#226;tres du Latium qui acquirent &#224; Rome l'empire du monde et la gloire d'&#234;tre d&#233;esse. Porter le fourniment leur fut si dur que le nom de ce fourniment, aerumna, exprima ensuite chez eux l'accablement, la fatigue du (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique116" rel="directory"&gt;XIXe si&#232;cle (jusqu'en 1914) - Auteurs&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot5" rel="tag"&gt;Anatole France&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2256" rel="tag"&gt;Militarisme&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Baudelaire sur Horace Vernet, le peintre officiel des victoires militaires fran&#231;aises</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article3673</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article3673</guid>
		<dc:date>2024-09-03T00:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>C&#339;urderoy</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Baudelaire</dc:subject>
		<dc:subject>Peinture</dc:subject>
		<dc:subject>Militarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Vernet Horace</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La chronique baudelairienne des Salons a commenc&#233; en 1845, avec le premier fascicule publi&#233; chez Jules Labitte. En rupture avec son beau-p&#232;re, et reprenant le nom de sa m&#232;re, Baudelaire signe alors : Baudelaire Dufa&#255;s. Le texte de 1846 est repris dans : Charles Baudelaire, Salon de 1846, Curiosit&#233;s esth&#233;tiques, Michel L&#233;vy fr&#232;res, 1868. Dans ce billet de 1846, Baudelaire r&#232;gle son compte au peintre officiel des victoires militaires fran&#231;aises (et par la m&#234;me occasion au formalisme chauvin de (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique116" rel="directory"&gt;XIXe si&#232;cle (jusqu'en 1914) - Auteurs&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot270" rel="tag"&gt;C&#339;urderoy&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot901" rel="tag"&gt;Baudelaire&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1671" rel="tag"&gt;Peinture&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2256" rel="tag"&gt;Militarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2874" rel="tag"&gt;Vernet Horace&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Antimilitarisme socialiste : Gustave Herv&#233; &#8211; Gaston Cout&#233;, 1910</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article664</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article664</guid>
		<dc:date>2020-12-29T19:39:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Socialistes</dc:subject>
		<dc:subject>Herv&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Cout&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Chansonnier</dc:subject>
		<dc:subject>chansonniers</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;Gustave Herv&#233;, un itin&#233;raire d&#233;concertant ?&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique59" rel="directory"&gt;Socialistes 1871-1918&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot203" rel="tag"&gt;Socialistes&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot814" rel="tag"&gt;Herv&#233;&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot816" rel="tag"&gt;Cout&#233;&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1159" rel="tag"&gt;Chansonnier&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot2090" rel="tag"&gt;chansonniers&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Gorizia</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article1864</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article1864</guid>
		<dc:date>2020-10-20T19:39:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Italie</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre de 1914-1918</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Anarchistes</dc:subject>
		<dc:subject>Gorizia</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;J'ai &#233;voqu&#233; r&#233;cemment la chanson antimilitariste suscit&#233;e par les souffrances des soldats italiens dans l'interminable bataille de l'Isonzo : Il general Cadorna : Il g&#233;n&#233;ral Cadorna... Sans un registre m&#233;lodique et brutalement po&#233;tique autrement &#233;labor&#233; (que ma traduction quasi litt&#233;rale ne peut rendre vraiment) voici la c&#233;l&#232;bre chanson antimilitariste et anarchiste que suscita la sixi&#232;me bataille de l'Isonzo, en ao&#251;t 1917[[Sur le destin de la chanson, et sa r&#233;apparition contemporaine, cf. (&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique51" rel="directory"&gt;Italie, 1914-1945&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot3" rel="tag"&gt;Italie&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot19" rel="tag"&gt;Guerre de 1914-1918&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1115" rel="tag"&gt;Anarchistes&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1457" rel="tag"&gt;Gorizia&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Quand le monarchiste Maurras d&#233;fendait la classe ouvri&#232;re</title>
		<link>https://renemerle.com/spip.php?article954</link>
		<guid isPermaLink="true">https://renemerle.com/spip.php?article954</guid>
		<dc:date>2020-07-27T05:58:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Ren&#233; Merle</dc:creator>


		<dc:subject>Cl&#233;menceau</dc:subject>
		<dc:subject>Maurras</dc:subject>
		<dc:subject>Herv&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Antimilitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Gr&#232;ves</dc:subject>
		<dc:subject>Caillaux</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;Du patriotisme et de l'antimilitarisme&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?rubrique52" rel="directory"&gt;France 1914-1945&lt;/a&gt;

/ 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot213" rel="tag"&gt;Cl&#233;menceau&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot262" rel="tag"&gt;Maurras&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot814" rel="tag"&gt;Herv&#233;&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot815" rel="tag"&gt;Antimilitarisme&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot852" rel="tag"&gt;Gr&#232;ves&lt;/a&gt;, 
&lt;a href="https://renemerle.com/spip.php?mot1040" rel="tag"&gt;Caillaux&lt;/a&gt;

		</description>



		

	</item>



</channel>

</rss>
